Komisyonlar

Etik Komisyonu

5176 Sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Kamu Görevlileri Etik Kurulu 2004/27 Sayılı Genelge.

Etik Komisyonu

Başkanlığımızda etik kültürünü yerleştirmek ve geliştirmek, personelin etik davranış ilkeleri konusunda karşılaştıkları sorunlarla ilgili olarak tavsiyelerde ve yönlendirmede bulunmak ve etik uygulamaları değerlendirmek üzere; Başkanlığımız bünyesinde Başkanlık Makamının 16/08/2011 tarihli Olur’u ile Etik Komisyonu kurulmuştur.

ETİK KOMİSYONU ÜYELERİ

Konumu Adı Soyadı Ünvanı
Başkan Şükrü ÜNLÜSOY Mali Hizmetler Müdürü V.
Üye Hüseyin GÖKMEN Yazı İşleri Müdürü V.
Üye Hasan Hüseyin ÇELİK Fen Memuru

GÖREVLER

Etik kültürünü yerleştirmek ve geliştirmek.
Personelin etik davranış ilkeleri konusunda karşılaştıkları sorunlarla ilgili olarak tavsiyelerde ve yönlendirmede bulunmak.
Etik uygulamaları değerlendirmek.

ETİK İLKELER

Görevin yerine getirilmesinde kamu hizmeti bilinci
Halka hizmet bilinci
Hizmet standartlarına uyma
Amaç ve misyona bağlılık
Dürüstlük ve tarafsızlık
Saygınlık ve güven
Nezaket ve saygı
Yetkili makamlara bildirim
Çıkar çatışmasından kaçınma
Görev ve yetkilerin menfaat sağlamak amacıyla kullanılmaması
Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı
Kamu malları ve kaynaklarının kullanımı
Savurganlıktan kaçınma
Bağlayıcı açıklamalar ve gerçek dışı beyan
Bilgi verme, saydamlık ve katılımcılık
Yöneticilerin hesap verme sorumluluğu
Eski kamu görevlileriyle ilişkiler
Mal bildiriminde bulunma

ETİK SÖZLEŞMESİ

DEĞİŞEN ETİK ANLAYIŞI VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE
Prof. Dr. Ümit Berkman
Yolsuzluk kamu görevlilerinin konumlarından kaynaklanan kamusal yetkilerini kişisel çıkarları ya da özel amaçları için yasal düzenlemelere aykırı olarak kullanmalarıdır. Yolsuzluk bu bakımdan:

I - Maddesel Bedel İçerikli Yolsuzluk:
Rüşvet
Haraç
Zimmet
II - Dayanışma İçerikli Yolsuzluk:
Yakınları kayırma-Nepotizm
Sözü geçer kişileri kayırma
Siyasi temelli kayırma

olarak iki ana kategoriye ayrılabilir.

Ahlak ve etik her ne kadar farklı kavramlar ise de bu yazıda yaygın kullanımda olduğu gibi fark gözetmeksizin eş anlamlı kullanılacaktır.
 
Etik/Ahlak en genel anlamda DOĞRU-YANLIŞ, İYİ-KÖTÜ ile ilgili değerler, ilkeler ve kurallar demektir. Toplumsal yaşam için kuralların mevcudiyeti şart olup temelde aşağıdaki üç tür kuraldan söz edilebilir.
KURALLAR
TÜRÜ KAYNAĞI UYMA NEDENİ
Din Tanrı Korkusu İnanç-Günah
Ahlak Toplum ve Vicdan Korkusu İnanma-Ayıplama
Hukuk Devlet İyi vatandaş-Maddi Yaptırım Korkusu
 
Ancak din olmasa da ahlak kuralları olacaktır; zira toplumsal yaşam ortak davranış kuralları ile mümkündür. Öte yandan, din ve ahlak genelde birbirini destekler. Ahlak kurallarının önemli bir bölümü ise zaman içinde devlet kurumu bünyesinde hukuk kurallarına ve yasalara dönüşmüştür.
Hukuk ve ahlak kurallarının farklılıkları olarak şunlar sıralanabilir:
  • Hukuk kuralları yazılıdır.
  • Hukuk kuralları devlet tarafından oluşturulur.
  • Hukuk kuralları devlet tarafından uygulanır.
  • Hukuk kurallarının yaptırımı maddidir.
  • Hukuk kuralları olumsuz durumları, yani suçu tanımlar.
Hukuk, Etik ve Din çok yakın-benzer değerlere, ilkelere dayanır. Bunlar dört temel başlık altında gruplandırılabilir:
  • Adalet (adil olma hakça davranma)
  • Eşitlik-Tarafsızlık (eşit davranma, nesnellik,ehliyeti-liyakatı esas alma)
  • Doğruluk-Dürüstlük (içi dışı bir olma, “hilesiz” olma)
  • Sorumluluk (bencillik ve kişisel çıkarlardan uzak olma, sorumlu davranma)
Bunların içine/altına aşağıdaki olumlu ve olumsuz nitelikteki davranışlar konulabilir:

OLUMLU OLUMSUZ
- sözünde durmak - yalan söylemek
- onurlu olmak - hile yapmak
- açık olmak - hırsızlık yapmak
- tutarlı olmak - hasetlik yapmak
- kişisel bütünlük - dedikodu yapmak
- insalcıl olmak, insanlara - açgözlü olmak
yardımcı olmak - dalkavukluk
- emaneti ehline teslim etmek - rüşvet almak

Bu olumlu ve olumsuz örnekler çoğaltılabilir, ancak tüm bunların özü, dört temel değer ve ilkede toplanır. Ne var ki bu temel etik değer ve ilkelerin günlük hayatta uygulanan kuralları toplumdan topluma ve zaman içinde farklılık gösterebilir.

Ancak bu temel etik değerler-ilkeler, toplumun - kamu düzeninin - demokrasinin özüdür. Şimdi bunların Kamu Yönetimi bağlamında tarihsel gelişimine bakalım.
Kamu Yönetimi (KY) Etiği Modern Devlet Anlayışı ile ilintilidir.
  • Dönem - 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başı
  • Dönüşüm - Sanayi Toplumuna Geçiş
  • Ekonomik Yapı-Boyut: Tarım toplumundan, özel sektör öncülüğünde seri üretimli sanayi ekonomisine geçiş.
  • Toplumsal Yapı-Boyut: Toprağa bağlı köylüden, kentli işçi sınıfına; küçük esnaftan girişimci sınıfa geçiş.
  • Siyasal Yapı-Boyut: Monarşiden meclisli, partili, seçime dayalı bir devlet sistemine geçiş. “Vatandaş” kavramının çıkışı.
  • İdari Yapı/Boyut(Bürokrasi): Monarşiye hizmet eden ve sadık olan görevliden kamuya hizmet eden (yani modern devletin görevlisi olan) görevliye geçiş.
Devlet, toplum ve özel sektör arasındaki yukarıdaki ilişkiler bağlamında oluşan KY Temel İlkeleri-Standartları şöyle özetlenebilir:
  • Etkinlik
  • Verimlilik
  • Ussallık
  • Profesyonellik
  • Liyakat
  • Kamu yararı
(tabi ki burada da doğruluk-dürüstlük gibi etik değerler-ilkeler vardır; ancak bunun vurgusu göreli olarak azdır.)

Günümüzdeki toplumsal, siyasal ve ekonomik sistemlere bakarsak, özellikle 1980’lerden sonra, devlet, toplum ve özel sektör arasında yeni bir ilişkiler, roller ve dengeler söz konusudur.
  • Dönem - 20. yüzyıl sonu ve 21. yüzyıl başı
  • Dönüşüm - Sanayi Ötesi Bilgi-İletişim-Hizmet Toplumuna ve Transnasyonel-Küresel İlişkilerin yaygınlaştığı Sisteme Geçiş
  • Ekonomik Yapı/Boyut: Bilgi-İletişim ve Hizmet ağırlıklı; küreselleşmeye önemli ölçüde entegre olmuş; serbest piyasa ağırlıklı bir model.
  • Siyasal Yapı/Boyut: Sürekli katılıma dayalı, insan hakları ağırlıklı liberal demokrasiye yönelik bir model.
  • Toplumsal Yapı/Boyut: Hizmet sektöründe çok çeşitli profesyonel işgörenlerin olduğu, insan haklarının ön plana çıktığı; sivil toplum kuruluşları da dahil çok aktörlü örgütlenmelerin ve etkinliklerin başatlaştığı bir model.
  • İdari Yapı/Boyut (Yeni Bürokrasi):
  • Üretmekten çok düzenleyici ve denetleyici olma;
  • Bizzat yürütmekten çok yetkilendirici olma;
  • Kuralcılıktan çok misyon bağlamında sonuçlara odaklanma;
  • Elitlikten çok katılımcı olma ve ilgili tarafları dikkate alma özelliklerine dayalı bir model.
Özetle, Kamu Yönetimi için yeni işlevler-yöntemler-sorumluluklar söz konusudur.

Geleneksel yönetim terminolojisine (emir-komuta zinciri, denetim alanı, kademeleşme, hiyerarşik yapı gibi) aşağıdakiler dahil olmuştur:
  • Misyon-Vizyon
  • Stratejik Yönetim
  • Toplam Kalite Yönetimi
  • En iyi uygulamaların adaptasyonu (Best Practice ve Benchmarking)
  • e-Devlet
  • Proje Yönetimi
  • Değişim Yönetimi
  • Bilgi ve Teknoloji Yönetimi
  • Yaşam kalitesini yükseltmek
Devlet, toplum ve özel sektör arasındaki yukarıdaki ilişkiler bağlamında oluşan KY Temel İlkeleri-Standartları şunlardır:
(Etkinlik, Verimlilik, Ussallık, Profesyonellik, Liyakat ve Kamu Yararına ilaveten)
  • (İyi) Yönetişim
  • Paydaşlar (ilgili taraflar)
  • Duyarlılık
  • Saydamlık
  • Hesap verebilirlik
  • Dış denetim
  • Kalite
  • İnsan Hakları
  • Eşitlik ve ayrım yapmama
  • Vatandaşa güven ve saygı
  • Vatandaş memnuniyeti
  • Kişisel bütünlük
  • Etiklik
  • Çıkar çatışmasından kaçınmak
Esasında bir bakıma aynı durum iş dünyası, firmalar ve yöneticiler için de söz konusudur. Yani,
  • Karlılık, verimlilik, pazar payını artırmak kadar tüketicilere, çalışanlara, topluma karşı sorumluluk da önemli hale gelmiştir.
  • Şeffaflık kurumsal yönetimin temel taşlarından olmuştur.
  • Sonuç olarak da sadece hissedarları gözetmek değil paydaşları da gözetmek gerektiği egemen bir düşünce olmuştur. Benzer biçimde kamu yönetiminde de sadece devleti gözetmek yerine paydaşları da gözetmek ve tüm işlemler hakkında bilgi ve hesap vererek saydamlığı sağlamak durumundadır.
Tüm bu gelişmeler etiği ön plana çıkarmış ve “Etik Yönetim” ve “Etiğin Yönetimi” önemli olgular haline gelmiştir. Bu yeni ilkelerin ve standartların uygulanması yasal düzenlemelerden ziyade etik vurgusu ile mümkün olacaktır. Bu bağlamda da, Etik Kodlar, İfşaatcı Koruma, Etik Kurullar, Etik Eğitim, Ombudsman, Etiquality, Etik Görevliler, Etik-Zeka ve Dış Denetim olguları önem kazanmıştır.

Yine bu bağlamda
  • Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları – örneğin Uluslararası Saydamlık Teşkilatı/Örgütü
  • Yolsuzluk Endeksi
  • Saydamlık Endeksi (Opacity) olgularını görüyoruz.

Tüm bu gelişmeler, yasaların ötesinde ya da henüz yasalarca ele alınmamış ya da alınması pek de pratik olamayabilecek düzenlemeler için Etik Standartlar ve Kurallar’a ihtiyaç yaratmıştır. Yasanın bittiği yerde etik devreye girmelidir. Yani bu yeni toplumsal düzenin yeni yasalardan öte etik kültüre gereksinimi vardır. Ve yine bu yeni toplumsal düzenin yolsuzlukla mücadelede “etiklik” olgusunu kullanmasına gereksinim vardır.
Eğer yolsuzluk aşağıdaki biçimi ile tanımlanır ise;
  • Y = (T+ T) – HV
Y= Yolsuzluk
T= Tekel Gücü
T= Takdir Gücü
HV= Hesap Verirlik
Bu formüle göre yolsuzlukla mücadele için:
  • Tekel gücünün azaltılması (örneğin özelleştirme)
  • Takdir yetkisini kullanacakların etik oktanlarının yükseltilmesi (örneğin etik eğitim, etik kodlar)
  • Karar vericilerin hesap verirliğinin artırılması (örneğin saydamlık, ifşaatçıları koruma, etik kurullar, etik kodların uygulanması) gerekir.
Yani, yolsuzlukla mücadelede bir bakıma
  • Etik DNA’ları yenilemeye ve
  • Saydamlık sağlamaya çalışıyoruz.
Yolsuzlukla mücadelede bu durumda yeni formül:

Y= (T+T) –HV –Ş – ETİKLİK ‘tir. Bu bakımdan da Etik eğitimi çok önemlidir, hayatidir.
Yolsuzluğun temeli ya da özü kişisel çıkar gözetmektir. Yani çıkar çatışması olayın odağındadır. Çıkar çatışmasından kaçınma, kurallara ilişkin en başta değindiğimiz gibi doğru olduğuna inanma – müeyyide ekseninde olacaktır. Etiklik, “inanma” noktasının başlangıcıdır. Her türlü yolsuzluk, etik dışıdır, etik ihlali demektir. Sonuç olarak:
  • Yolsuzlukla mücadelede, kuvvetlenen paradigma “etiklik”tir.
  • Yasal müeyyideler de gereklidir ancak, şeffaflık ve süreklilik için “etik” kültür esastır.

ETİK KÜLTÜRÜ BAŞVURU

5176 sayılı Kanunun 4’üncü maddesi uyarınca, kapsamdaki kamu kurum ve kuruluşlarında  etik davranış ilkelerine aykırı uygulamalar bulunduğu iddiasıyla, en az genel müdür veya eşiti seviyedeki kamu görevlileri hakkında Kamu Görevlileri Etik Kuruluna, diğer kamu görevlileri hakkında ilgili kurumların yetkili disiplin kurullarına başvurulabilirler.

Başvurularınızı aşağıdaki iletişim adreslerine gönderiniz.
Adres: Kuleönü Belediyesi
Kuleönü Beldesi  Kemal Mahallesi
Belediye Caddesi no:21 Isparta

Başvurularda;
Başvuranın Adı, Soyadı, TC Kimlik Numarası, adres ve telefon bilgilerinin bulunması zorunludur.